Tijdlijn besturingssystemen: van tikken tot klikken

We staan nog maar weinig stil bij ons besturingssysteem (vooral omdat het zo goed werkt). Zonder deze software zijn onze pc’s maar een waardeloze verzameling onderdelen. Maar er is veel gebeurd voordat besturingssystemen zo geavanceerd raakten…
1966 – Introductie eerste besturingssysteem voor IBM-computers: Disk Operating System (DOS). Kan één programma tegelijk draaien.
1984 – Niet Microsoft, maar Apple kwam 19 jaar met de eerste grafische gebruikers­interface. Mac OS was niet tikken, maar klikken.
1985 – Een jaar later komt ook Microsoft met een grafische interface: Windows 1.0. Voor het eerst zijn pc’s echt gebruiksvriendelijk.
1991 – Windows is inmiddels bij versie 3.0 wanneer Linus Torvalds met een opensource-besturingssysteem komt genaamd Linux.
1995 – Met Windows 95 krijgt Windows een grote metamorfose met een betere grafische interface, die tevens 32 bits is.
2007 – Diverse succesvolle versies van Windows verder zijn gebruikers massaal ontevreden met Windows Vista. Het zit vol problemen.
2007 – Apple zorgt met iOS weer voor een revolutie door z’n mobiele besturingssysteem een gebruiksvriendelijke aanraakinterface te geven.
2007 – Ook Google doet een duit in het zakje met Android. Dat lijkt erg op iOS, maar is flexibeler en beschikbaar is voor niet-Apple-telefoons.
2013 – Na de ongelukkige hybride tablet/pc-interface van Windows 8, revancheert Microsoft zich met het solide Windows 8.1.
2015 – Microsoft kondigt aan dat Windows 10 de laatste Windows-versie ooit is (qua naam). Er blijven natuurlijk wel updates komen.
Technisch gezien was DOS niet het eerste besturingssysteem, daarvoor moeten we helemaal terug naar de jaren 50, het was echter wél het eerste besturingssysteem dat de basis legde voor een interface waar gewone consumenten iets mee konden. Interessanter dan de technologische achtergrond zijn de gebeurtenissen rónd de release van die besturingssystemen.

MS-DOS gestolen?

In 1981 introduceerde Microsoft een eigen versie van DOS, genaamd MS-DOS. Het bedrijf ontwikkelde deze software niet zelf, maar kocht het van een bedrijf genaamd Seattle Computer Products. Dat bedrijf had een versie ontwikkeld, genaamd Q-DOS, dat in tegenstelling tot het op dat moment populaire C/PM, kon samenwerken met IBM-computers. Microsoft ontwikkelde op basis van Q-DOS z’n eigen versie MS-DOS en verkocht dit aan IBM. Er gaan al jaren hardnekkige geruchten dat Bill Gates dat niet op een nette manier heeft gedaan, en dat hij delen C/PM-code heeft ‘gestolen’ om MS-DOS te bouwen. Als dat waar zou zijn, is het gehele imperium van Microsoft gebouwd op gestolen software, en dat zou gigantische consequenties hebben voor het bedrijf. Na al die jaren heeft echter nog niemand dat gerucht kunnen bewijzen.

Windows gestolen?

Ook Windows heeft de nodige problemen gekend met betrekking tot auteursrechten. Vier jaar na het verschijnen van Windows 1.0, daagt Apple in 1988 Microsoft en Hewlett Packard voor de rechter voor het schenden van auteursrechten. Kortgezegd, was Apple van mening dat de besturingssystemen Microsoft Windows en HP New Wave rechtstreekse kopieën waren van besturingssysteem Lisa en later Mac OS. Apple verloor de zaak, omdat de rechter oordeelde dat ‘Apple geen octrooibescherming kan genieten voor het idee van een grafische gebruikersinterface of het idee van een bureaubladmetafoor’. Desalniettemin bleef Apple Microsoft belagen met rechtszaken omtrent het gebruik van Apple-patenten in Windows. Tot 1997, toen Steve Jobs terugkeerde bij Apple en Microsoft een steunpakket van 150 miljoen dollar toezegde, op voorwaarde (onder andere) dat de rechtszaken zouden stoppen.

Mac OS gestolen?

Microsoft is niet de enige partij die is beschuldigd van diefstal. Softwarebedrijf Xerox klaagde Apple in 1989 aan wegens schending van auteursrecht. Het bedrijf was van mening dat Apple gebruik heeft gemaakt van technologie van Xerox voor z’n eigen software. Helemaal ondenkbaar is dat niet, het is algemeen bekend dat Steve Jobs tijdens een bezoek aan Xerox voor het eerst in aanraking kwam met een grafische gebruikersinterface met muis en daar zeer geïnspireerd door raakte. De zaak werd niet-ontvankelijk verklaard. Een fantastische anekdote is een vergadering in 1983, waarin Jobs trachtte om Gates te intimideren in een vergaderkamer vol Apple-werknemers en riep: “Je steelt van ons!” Gates schijnt daarop heel rustig te hebben geantwoord: “Steve, ik denk dat je het anders moet zien. We hadden allebei een rijke buurman, Xerox, en ik heb daar ingebroken om de televisie te stelen, om vervolgens te ontdekken dat jij die al had gestolen.” Een heerlijk stukje softwaregeschiedenis.

Windows boycotten

Een andere interessante stap in de geschiedenis van besturingssystemen is de release van Windows Vista. Ditmaal geen gesteggel omtrent gestolen software, maar meer om software die totaal niet gereed leek voor lancering. Vista was bedoeld als overbrugging tussen Windows XP en Windows 7, en had in 2003 uit moeten komen. In 2004 kondigde Microsoft echter aan dat de broncode van Vista werd weggegooid en dat men helemaal opnieuw begon. Het zou tot 2007 duren voordat Vista eindelijk in de winkel lag, en zelfs toen bleek de software nog niet klaar voor release. Het zat vol met bugs, gebruikers klaagden steen en been, en er klonken steeds meer geluiden om Vista te boycotten om zo de release van een betere versie te versnellen. Hoewel Microsoft benadrukte dat niet overstappen een heel slecht idee was, duurde het (al dan niet door deze strategie) slechts tot 2009 voordat Windows 7 verscheen.

EGO BA2240E voor EGO Power Plus Li-ion 224Wh/4.0Ah 56V
ACDP-100D01 laptop adapter voor Sony Vaio PCGA AC19V4 ACDP-100D01
PA-1650-78 ADP-65GD B laptop adapter voor Asus X550LB-NH52 R33030 N17908EXA1208UH EXA1208EH
DELL 4GVGH voor DELL XPS 15 9550 4GVGH 1P6KD Li-ion 84Wh 11.4V
ADS-40FSG-19 laptop adapter voor LG E1948S E2242C E2249 E1948 PC
LENOVO L14M2P21  voor Lenovo S41-70 S41-70AM Li-ion 3900mAh(30Wh) 7.4V

Microsoft, stop met het saboteren van Windows 10

De laatste betaversie van de komende Creators Update trekt aandacht omdat het zelfs nog meer advertenties wil plaatsen in Windows. Windows 10 maakt gebruikers al korzelig vanwege advertenties op het vergrendelscherm en in het startscherm, maar Microsoft heeft besloten gebruikers nog meer op de kast te jagen door advertenties te willen plaatsen in Verkenner. Deze stupiditeit gaat ze berouwen.
Silicon Valley heeft een obsessie met het duwen van advertenties door de strot van gebruikers. De "intelligente" assistent Google Home kwam vorige week in de problemen vanwege het adverteren van een Disney-film aan zijn gebruikers. En je weet dat Amazon Alexa's echte doel is om producten te promoten. Dot model van gratis diensten in ruil voor het diepgaand volgen van jouw activiteiten om zo te adverteren of op een andere manier producten te promoten is de basis van Google Search, Facebook en de meeste diensten in de consumententechnologie.
Maar je kan kiezen om niet te kiezen voor dergelijke commerciële spionnenbots als Alexa en Home. Hetzelfde geldt niet zozeer voor een besturingssysteem op een computer. Het is een noodzakelijk iets, als een auto, een watermeter of een oven. Het zou zo moeten blijven en niet van zijn padje af moeten gaan met ongerelateerde bijbedoelingen.
Advertenties in Windows 10 kunnen mogelijk de laatste druppels zijn voor zijn vertrekkende gebruikers. Maar Microsoft zoekt ook al de grenzen op in andere opzichten. De mate waarop data wordt verzameld over jouw activiteiten is verontrustend, en Microsoft doet daar erg geheimzinnig over. De meeste mensen geven niet zo om dergelijke bedrijfsmatige spionage omdat ze niet begrijpen wat daar schadelijk aan is, maar genoeg mensen zullen dat wel doen als het een extra rechtvaardiging wordt om het bedrijf en zijn producten te mijden.
Op eenzelfde manier stuntelt Microsoft met zijn updates. In het navolgen van het model van Apple (iOS en MacOS) houdt Microsofts agressieve updateschema voor Windows de gebruikers veilig - als de updates werken. Ook moeten we maar hopen dat het geen vermomde adware en spyware is, wat namelijk eerder is voorgekomen. Te vaak maakt een update van Windows 10 de zaken slechter voor de gebruiker en leidt het tot het uitschakelen van de automatische update omdat men bang is voor de volgende. Gebruikers gaan een kat-en-muis-spelletje spelen met Microsoft in wie nu eigenlijk de baas is over het updaten.
De complexiteit van het Windows-ecosysteem betekent dat geen enkele update volledig veilig is. De hardwaremakers zijn vaak de schuldigen achter vastlopende pc's en andere mankementen die zich voordoen bij een update, maar gebruikers zien Windows 10 als de aanstichter en worden huiverig over nieuwe versies op hun pc's terwijl ze compleet vertrouwen hebben in de revisies van iOS en Android op hun mobiele apparaten. Het forceren van updates over internetverbindingen die betaald moeten worden per dataverbruik, plus het moeilijk maken voor gebruikers om hun eigen schema en rollbacks te managen, geven nog meer voeding aan het wantrouwen tegen Windows 10.
Natuurlijk startte de ellende met Windows 10 met het opdringen van upgrades aan gebruikers zonder hun toestemming. Dat kan zeker schadelijk zijn voor de klantrelatie.
Het gehate adverteren, het steelse afluisteren en brakke upgrades: dat alles geven gebruikers een sterk argument om Windows 10 voortaan te vermijden. En dat zullen ze ook, voorals vanwege de eerste twee factoren omdat die compleet optionele acties zijn van Microsoft, vermijdbare maar wel onvriendelijke acties die niet in het belang zijn van hun gebruikers.
Microsoft heeft zichzelf serieuze schade toegebracht met het debacle rond Windows Vista en Windows 8, dus ervaren gebruikers houden hun wantrouwen ten opzichte van Windows 10. Microsoft kan alleen zichzelf de schuld geven voor het aanwakkeren van dat wantrouwen. Alleen Microsoft kan dat onvriendelijke gedrag veranderen.
Met al die frustratie die ik heb opgelopen met Apple die maar op zijn lauweren blijft zitten en investeert in projecten die bedacht zijn in zijn ivoren toren, blijft toch één ding waar: iOS en MacOS maken geen misbruik van me en zitten me niet in de weg, en Apple heeft zich altijd gehouden aan het principe dat het dat ook niet zal doen. Dat is een andere eigenschap van Apple die Microsoft eens zou moeten kopiëren.